Nhiều em
bé mới sinh hay khóc đêm, gây mệt mỏi cho cả bé và cha mẹ. Dân gian và y học cổ
truyền có rất nhiều bài thuốc trị chứng này với các vị thuốc dễ kiếm như gừng
tươi, hành, lá vông nem, rau má...
Đông y gọi
hiện tượng trẻ nhỏ khóc về đêm là chứng “Tiểu nhi dạ đề”. Mỗi khi đêm đến là trẻ
nhỏ bắt đầu khóc, trăn trở khó chịu, ngủ không yên; hoặc trẻ đang ngủ yên thỉnh
thoảng bỗng giật mình, tỉnh dậy, khóc thét. Phần nhiều trẻ khóc từng đợt, lúc
khóc lúc ngừng, nhưng cũng có trường hợp trẻ khóc lè nhè suốt cả đêm. Khi trời
sáng thì trẻ hết khóc và bắt đầu thiếp vào giấc ngủ. Những trường hợp trẻ quấy
khóc về đêm do đói, chăn tã ướt do đái dầm, bị muỗi đốt hoặc côn trùng cắn, hoặc
do một số bệnh tật khác, không thuộc phạm vi chứng dạ đề.
Khóc dạ
đề thường là do hằng ngày trẻ nhỏ không được chăm sóc đầy đủ, ăn ngủ không có
giờ giấc nhất định, ban ngày hoặc trước lúc ngủ đùa nghịch quá độ khiến thần
kinh căng thẳng, kích thích quá mạnh. Trẻ nhỏ bị còi xương và suy dinh dưỡng
cũng hay khóc dạ đề.
Theo
Đông y, khóc dạ đề chủ yếu do “thần khí” còn chưa phát triển đầy đủ, khả năng
thích ứng còn yếu, dễ bị các kích thích bên ngoài làm cho khiếp sợ. Một số
nguyên nhân khác là tâm nhiệt (tạng Tâm bị nhiệt), tỳ vị hư hàn (bụng lạnh, chức
năng tiêu hóa yếu)...
Dạng tỳ
vị hư hàn (bụng lạnh, tiêu hóa kém)
Biểu hiện:
Trẻ khóc đêm, tiếng khóc yếu, khi khóc hay ưỡn người, trán vã mồ hôi. Da trẻ
thường xanh nhợt, thường ngày người uể oải, mệt mỏi, hay buồn ngủ, miệng và hơi
thở lạnh, bụng lạnh, đau, chán ăn, đại tiện lỏng, tiểu tiện trong, dài, chất lưỡi
nhạt, rêu lưỡi trắng mỏng. Cần sử dụng những loại thuốc có tác dụng “ôn trung
kiện tỳ” (làm ấm, tăng cường tiêu hóa).
-Gừng
tươi 5 g, đường đỏ 15 g. Gừng rửa sạch, gọt bỏ vỏ, thái chỉ, cho vào cốc sứ, đổ
nước sôi vào hãm khoảng 5 phút, sau đó cho đường đỏ vào quấy đều, chia ra cho
trẻ uống trong ngày và trước lúc đi ngủ.
- Hành
5-10 củ, để liền cả củ và rễ, rửa sạch, thái ngắn, gạo tẻ 25 g, gừng tươi 3
lát. Gạo vo sạch, cho vào nồi, thêm nước nấu cháo, khi cháo chín cho hành và gừng
vào đun thêm một lát nữa cho sôi lại là được. Chia ra cho trẻ ăn trong ngày.
- Bạch truật (sao vàng) 6 g, đẳng sâm 8 g, phục
linh 6 g, cam thảo 3 g. Sắc lấy nước, cho trẻ uống thay nước trong ngày. Dạng
tâm nhiệt (nhiệt tích ở tạng Tâm) Biểu hiện: Trẻ khóc về đêm, tiếng khóc to, mặt
đỏ, môi hồng, miệng và hơi thở nóng, thường ngày hay quấy khóc không yên, đại
tiện táo, tiểu tiện sẻn đỏ, đầu lưỡi đỏ, rêu lưỡi vàng mỏng. Cần làm mát tạng
Tâm và giải nhiệt.
- Lá
vông nem 6 g, diếp cá 8 g, rau má 12 g, gừng tươi 2 lát, sắc lấy nước, cho trẻ
uống thay nước trong ngày.
- Đăng tâm thảo (cỏ bấc đèn) 15 g, sắc lấy 2
nước, hợp 2 nước lại, chia ra 2 lần cho trẻ uống trong ngày. Cây cỏ bấc đèn mọc
hoang khắp nơi, thường thấy ở những nơi ẩm ướt. Mùa thu cắt toàn cây về, rạch dọc
để lấy lõi riêng ra, bó thành từng bó, phơi khô để dùng dần làm thuốc.
- Lá tre
5 g, gạo tẻ 25 g. Cách chế và sử dụng: Sắc lá tre, chắt lấy nước, cho gạo vào nấu
cháo cho trẻ ăn trong ngày. Dạng lo sợ bất an (khóc đêm do sợ hãi) Biểu hiện:
Trẻ khóc đêm, đêm nằm hay bất chợt tỉnh dậy khóc thét, thường ngày tính tình
nhút nhát, hay khiếp sợ, chất lưỡi hồng nhạt, rêu lưỡi trắng mỏng. Phép chữa:
Dưỡng tâm an thần.
- Hạt
sen khoảng 20 hạt, để cả tâm, sắc lấy nước, chia thành 2 lần cho trẻ uống trong
ngày, có thể pha thêm chút đường cho dễ uống.
- Xác ve sầu (Đông y gọi là “thiền thoái”,
“thiền y”) 3-5 g, bỏ đầu và chân, sắc lấy nước, cho trẻ uống thay nước trong
ngày. Hoặc xác ve sầu đem sấy khô, nghiền thành bột mịn, cất vào lọ dùng dần. Tối
đến, lấy mươi ngọn bạc hà, đun nhỏ lửa cho sôi, gạn lấy nước, để gần nguội thì
hòa 2-3 g bột xác ve sầu vào, cho trẻ uống từng ít một, mỗi lần vài giọt, không
vội vàng uống nhiều một lúc. Một số cách dùng thuốc đắp bên ngoài
- Lá trầu
không đặt lên bếp hơ cho ấm, ấp vào rốn trẻ, rồi bế vào lòng, ấp bụng con vào bụng
mẹ, để hơi ấm của mẹ truyền sang cho con, một lát sau trẻ sẽ đỡ khóc và ngủ
yên. Có tác dụng rất tốt đối với trường hợp trẻ khóc đêm thuộc dạng tỳ vị hư
hàn.
- Hạt
bìm bìm 7-9 hạt, giã nát, trộn với nước ấm thành bột nhão. Trước khi cho trẻ nằm
ngủ, lấy bột thuốc đắp lên rốn, dùng băng dính cố định lại. Thích hợp với tất cả
các dạng trẻ nhỏ khóc dạ đề. Nếu không kiếm được hạt bìm bìm ở quanh nhà, có thể
mua ở cửa hàng Đông dược. Tại những nơi nuôi tằm, nên nhặt lấy những con tằm tự
nhiên bị chết cứng (do bị nhiễm một loại khuẩn), cong queo, màu trắng nhờ hay
hơi lốm đốm trắng, đem sấy khô, cất vào lọ nút kín dùng dần. Dân gian gọi loại
tằm đó là “tằm vôi”, Đông y gọi là “bạch cương tàm”, “cương tàm”, “cương
trùng”, “thiên trùng”... Khi trẻ mắc chứng khóc đêm, trước khi đi ngủ, lấy mấy
con tằm, cho vào bát giã nát, hòa với chút rượu, hơ cho ấm, đắp vào hai gan bàn
chân của trẻ, rồi dùng băng hoặc băng dính cố định lại. Thích hợp với tất cả
các dạng trẻ nhỏ khóc dạ đề.
Theo Sức
khỏe & đời sống
Post a Comment