10 năm
trước tôi và anh lấy nhau, tôi theo chân anh sang Mỹ. Thời gian đầu tôi còn nhớ nhà, nhớ người thân da diết, chỉ muốn
vứt bỏ hết để hai vợ chồng về Việt Nam. Thế rồi, không lâu sau tôi có bầu, tất
cả tâm trí tôi dành hết cho việc nuôi dạy con và viết lách. Thêm vào đó, tôi nhận
thấy cách nuôi con của người Mỹ khá tiến bộ nên quyết định ở lại cho con thừa
hưởng nền giáo dục ở đây.
Ở nhiều
quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam, việc dùng roi vọt phạt, dạy con được
coi là bình thường, thậm chí có nơi còn coi đó là "thượng sách". Chắc
hẳn các bé ở Việt Nam đã quá quen và sợ hãi câu nói "Đánh cho nó mấy cái
cho nó chừa" của cha mẹ. Sang Mỹ tôi mới thấy, chỉ có những cha mẹ kém cỏi
mới dùng roi vọt để dạy con.
Tôi
không có ý chê bai hay so sánh bởi tôi biết mỗi nước có một nền văn hóa khác
nhau. Tuy nhiên, khi được hỏi rất nhiều ông bố bà mẹ đều nói rằng chỉ đánh con
khi đang "giận quá mất khôn", sau khi đánh, bình tĩnh lại cũng rất hối
hận và xót con. Một số khác thì cương quyết cho rằng "yêu cho roi cho vọt",
đánh con nghĩa là thương con. Thế nhưng cha mẹ đâu có biết đánh con không chỉ để
lại vết sẹo trên cơ thể mà còn là vết thương trong lòng con.
10 năm
qua sống ở Mỹ tôi đã học được rất nhiều về phương pháp giáo dục của người Mỹ từ
việc quan sát các giáo viên tại trường tiểu học, những người hàng xóm, những
người khách mua hàng ở siêu thị hay cả những người qua đường. Một trong những
điều đặc biệt tôi nhận thấy về cách dạy con của người Mỹ là cha mẹ rất hiếm khi
đánh con. Thay cho roi vọt, mẹ Mỹ thường dùng những phương pháp sau để dạy con
mỗi khi con mắc lỗi.
1. Cấm
túc
Cấm túc
là phương pháp phạt phổ biến ở trường học cũng như các gia đình Mỹ. Khi có những
hành vi không đúng mực, ảnh hưởng đến những người xung quanh, trẻ sẽ bị cấm túc
và nhốt vào một phòng riêng. Đối với người Việt Nam, nhốt trẻ một mình trong
phòng trống bị coi là nguy hiểm, là độc ác. Vậy việc đánh con không thương tiếc
thì không độc ác sao?
Phương
pháp cấm túc quả thực có hiệu quả bởi khoảng thời gian bé ở một mình sẽ giúp bố
mẹ kiểm soát được cơn giận dữ vốn rất dễ dẫn đến những hậu quả không tốt đồng
thời bé cũng có thời gian suy nghĩ về những hành động mình vừa gây ra. Cách này
tôi đã áp dụng cho 2 bé Cua Cún nhà mình và thấy cực kỳ hiệu quả.
2. Tước
bỏ thú vui, sở thích của con
So với
việc đánh đòn khiến con chỉ đau lúc ấy thì việc tước bỏ những thú vui, sở thích
khi con làm sai còn khiến con “nhớ đời” hơn nhiều. Phương pháp này thường được
các mẹ Mỹ áp dụng cho những bé đã đến tuổi học tiểu học trở lên. Những “đặc quyền”
mẹ tước phụ thuộc vào từng sở thích cụ thể của con, đó có thể là không cho xem
tivi, dùng máy tính, đi chơi nhà hàng xóm...
Tuy
nhiên, các mẹ nên chú ý về khoảng thời gian hình phạt kéo dài. Khoảng thời gian
"cấm vận" không nên chung chung như “mẹ sẽ phạt con không được xem
tivi cho đến khi nào thấy con ngoan trở lại thì thôi” bởi như thế trẻ sẽ không
có động lực để sửa sai nữa. Thông thường, tôi hay cho cậu cả Cua “lĩnh án” khoảng
1-2 ngày. Sau mỗi lần như thế, cu cậu thường không lặp lại lỗi đã mắc nữa.
3. Cho
con chịu án “nhân - quả”
Mỗi lần
bé có những hành vi không đúng mực, tốt nhất mẹ hãy cho bé thấy ngay hậu quả.
Đây có thể là hậu quả tự nhiên hoặc hậu quả do mẹ tạo ra. Với trường hợp thứ nhất,
chỉ cần đảm bảo an toàn, mẹ nên cho con tự gánh chịu hậu quả. Ví dụ, nói mấy lần
rồi mà con không chịu làm bài tập về nhà cứ ngồi chơi, mẹ không nói nữa mà cứ để
thế, sáng mai đến lớp, bị cô giáo bắt chép phạt, con sẽ tự biết sợ mà tránh.
Với trường
hợp hậu quả do mẹ tự tạo, có lần bé Cún nhõng nhẽo không chịu ăn cơm tối, thế
là tôi quyết định không cho con uống sữa trước khi đi ngủ nữa. Như thế con sẽ
biết rằng chuyện không được uống sữa là hậu quả của việc không ăn cơm tối. Sau
lần chịu phạt đó, các bé sẽ lường trước được hậu quả và không dám lặp lại lỗi
thêm lần thứ hai nữa. Tuy nhiên, với trường hợp này, mẹ nên thông báo trước
hình phạt tránh trường hợp bé mếu máo “mẹ có nói đâu mà con biết”.
4. Lập bảng
công trạng
Ở Việt
Nam, mỗi lần con làm sai, các mẹ thường cho ăn roi vọt, thế nhưng mỗi lần con
làm đúng, các mẹ lại coi như đó là chuyện hiển nhiên mà chẳng động viên, khen
ngợi gì. Với mẹ Mỹ, không những con không bị đánh đòn mỗi lần làm sai mà còn được
khen ngợi mỗi lần làm đúng. Nghe như thế có vẻ mẹ Mỹ chiều con quá mức, nhưng
thực ra bản chất mọi việc không phải như vậy.
Khen ngợi
sẽ giúp động viên con làm đúng, đồng thời những bé khác sẽ lấy đó làm gương mà
noi theo. Có lần anh Cua giúp mẹ gấp quần áo tôi liền khen con luôn trước mặt
em Cún “Anh Cua giỏi lắm, giúp mẹ gấp quần áo. Ấy chết, mẹ quên không bỏ mắc áo
lại sân thượng rồi”. Thế là không phải chờ lâu em Cún xung phong đi cất mắc áo
luôn để cũng được mẹ khen như anh.
Trên đây
là những phương pháp dạy con nói không với đòn roi của mẹ Mỹ mà chính bản thân
tôi đã và đang thực hành. Đây quả thực là những phương pháp hay, đáng để các mẹ
Việt học tập và áp dụng cho con mình.
Theo
Khampha.vn
Post a Comment