Dạy con trung thực - mẹ đừng coi nhẹ!

Cuộc sống càng hiện đại, dường như chúng ta lại càng quan tâm nhiều hơn đến vẻ đẹp bên ngoài hoặc đi sâu hơn một chút là tài năng được thể hiện ra, chứ ít người quan tâm đến cái phẩm chất đức hạnh cốt lõi bên trong.

Đã từng có rất nhiều bài báo viết về những mẹo hay, kế giỏi giúp các mẹ nuôi con khỏe mạnh hơn, xinh xắn hơn, thông minh hơn mà gần như thiếu đi những bài viết hỗ trợ các mẹ trong việc gây dựng cho con cái đức tốt đẹp bên trong đó.

Và như để hoàn thiện thêm, hôm nay tôi xin chia sẻ với các mẹ một bài viết về cách dạy con tính trung thực – một trong những đức tính quan trọng đi theo con đến suốt cuộc đời. Để bắt đầu bài viết, tôi xin kể hai câu chuyện như sau

Câu chuyện thứ nhất:

Mẹ: Con lấy kẹo này ở đâu, nói mau (giọng đầy vẻ cáo buộc).

Bin: Con thấy trong túi của con.

Mẹ: Con lấy ở cửa hàng phải không?

Bin: Không, con không lấy.

Mẹ: Con có lấy. Chị Bông nói nhìn thấy con lấy kẹo ở cửa hàng. Con nói dối đúng không?

Bin: Không, con không lấy. Là chị Bông nói dối.

Mẹ: Không lấy ở cửa hàng thì con lấy ở đâu? Giờ thì con phải chịu phạt gấp đôi, một vì tội lấy trộm đồ, một vì tội nói dối.

Câu chuyện thứ hai:

Mẹ: Mẹ thấy con có kẹo. Loại kẹo này mẹ không mua cho con và chị Bông nói nhìn thấy con lấy ở cửa hàng (giọng từ tốn).

Bin: (Cúi mặt xuống đất)

Mẹ: Mẹ không thích tính mách lẻo, mẹ cũng đã nói với chị Bông như thế. Nhưng việc lấy trộm đồ của người khác mẹ còn không thích hơn nhiều, và điều mẹ đặc biệt không thích là sự dối trá. Con biết đấy, gia đình ta rất coi trọng tính trung thực. Mẹ tin con, hãy cho mẹ biết sự thật.

Bin: Con không cố tình. Con xin lỗi.

Mẹ: Mẹ biết, mẹ biết là những cái kẹo đó rất hấp dẫn. Mẹ rất tự hào và đánh giá cao vì con đã không nói dối mẹ. Bây giờ thì cùng mẹ quay lại cửa hàng và trả kẹo lại giá nhé.

Chỉ với vài dòng ngắn ngủi, hai câu chuyện trên cũng đã đề cập khá rõ về việc “ươm trồng” tính trung thực trong con người các bé. Ở câu chuyện thứ nhất, mẹ tra hỏi gần như dồn con đến chân tường, khiến con cảm thấy việc nói ra sự thật rất bẽ mặt. Trong hoàn cảnh này, con sẽ có xu hướng chống đối, nói dối hòng che tội.

Còn ở câu chuyện thứ hai, mẹ nói hết chuyện chị Bông thấy con lấy kẹo ở cửa hàng ngay từ đầu mà không cần hỏi vòng vo, tránh tạo cơ hội cho con nói dối. Quan trọng hơn, mẹ đã biết tập trung vào tầm quan trọng của tính trung thực và nói với con rằng đó là giá trị mà cả gia đình coi trọng.

Dù là với ai và ở độ tuổi nào, để nói ra sự thật một người cần phải có mức độ can đảm nhất định. Trung thực không phải là bản năng, càng không phải là phản xạ không điều kiện mà đó là đức tính đòi hỏi cha mẹ dày công dạy bảo. Như để chia sẻ thêm, tôi xin trình bày ra đây một số lời khuyên hỗ trợ các mẹ trong việc rèn tính trung thực cho các bé.

1. Phần thưởng cho người trung thực

Là cha mẹ, chúng ta thường chỉ chăm chăm vào việc phạt con mà quên mất việc khen ngợi mỗi khi con làm việc tốt. Phần thưởng cho tính trung thực có thể chỉ đơn giản là một lời khen “Bin của mẹ ngoan lắm”, “mẹ rất tự hào về con”... kèm theo một cái ôm thật chặt. Điều này sẽ giúp con cảm thấy tự tin khi nói ra sự thật, dẫn đường cho những hành động tích cực.

2. Dạy con trung thực chính là dạy con không làm ngơ

Mẹ dạy con trung thực không chỉ với riêng mẹ, mà với cả những người xung quanh mỗi khi con thấy người đó mắc lỗi. Khi nhìn thấy cậu bạn thân đang quay cóp bài, con cần có nghĩa vụ khuyên bạn ấy dừng lại bởi bạn ấy đang không trung thực và lừa dối tất cả những bạn khác trong lớp. Trong trường hợp bạn ấy vẫn tiếp tục quay cóp, con cần thông báo với giáo viên.

Không làm ngơ trước hành động dối trá của người khác quả thực là điều cực kỳ khó, ngay cả với người lớn chứ chưa nói đến trẻ nhỏ. Tuy nhiên, nếu cha mẹ không chỉ bảo đúng đắn, củng cố cho bé niềm tin về tính trung thực, bé có nguy cơ bao che hay nguy hiểm hơn là trở thành “đồng minh” với trò lừa dối của bạn.

3. Không dẫn đường cho “sự dối trá” chạy

Dù là muốn thử tính trung thực của con, mẹ cũng không nên hỏi con những câu hỏi khiến con có cơ hội nói dối. Giống như trong 2 câu chuyện kể ở trên, thay vì hỏi “Con lấy kẹo ở cửa hàng phải không?” mẹ nên nói thẳng ra lỗi của con ngay từ đầu và giảng giải để con có cơ hội nói ra sự thật và nhận lỗi.

4. Cùng con sửa lỗi

Sau khi đã thú nhật sự thật, việc con cần làm ngay sau đó là sửa lỗi. Giúp con sửa lỗi không phải là dạy cho con thói quen cứ mắc lỗi, sửa là được mà rèn cho con thói quen có trách nhiệm với những hành động của mình. Để khuyến khích cũng như tăng thêm sự tự tin cho con, các mẹ nên đi cùng, giúp con nhận ra rằng giá trị của tính trung thực và sự can đảm còn cao hơn gấp nhiều lần so với món đồ mà con lấy được.

5. Mẹ là tấm gương của con

Nói trẻ con là tờ giấy trắng cho người lớn vẽ lên quả thực không sai. Muốn dạy con trung thực, trước tiên các mẹ cần trung thực với chính con và với người khác trước mặt con. Bỏ lại tiền vào ví bởi không có người thu vé đứng ở cổng trong khi biển ghi rõ ràng 10.000 đồng/lượt có thể giúp mẹ tiết kiệm được một khoản nhưng cái mẹ mất đi là giá trị của tính trung thực trong mắt con.

Hay phổ biến hơn là những lời nói dối tưởng chừng như vô hại của mẹ. Dù chỉ là câu nói đơn giản như "Mẹ đi một lát rồi về ngay" nhưng sau đó, mẹ đi đến hàng tiếng đồng hồ cũng có thể khiến bé không còn tin tưởng mẹ cũng như tin tưởng vào sự quan trọng của việc nói thật.

Phải công nhận, nuôi con khỏe mạnh, thông minh đã khó, dạy con ngoan ngoãn, đạo đức tốt còn khó hơn gấp bội phần. Thế nhưng, cây tre phải uốn nắn từ nhỏ mới không mọc xiên mọc xẹo, trẻ con cũng cần phải dạy bảo từ nhỏ mới mong ngoan. Hi vọng, với những mẹo và chia sẻ ở trên, các mẹ sẽ chiến thắng trong cuộc chống lại chú người gỗ mũi dài Pinocchio.

Chia sẻ của Mẹ Bin (Khampha.vn)